Tứ Quân Tử Thang

  Bài thuốc

Tứ quân tử thang thường gọi là Tứ quân thang, là phương thuốc nổi tiếng về điều trị các bệnh về “khí” trong y học cổ truyền. Xuất phát từ cuốn “Hòa tể cục phương”, bài thuốc nay được ứng dụng trong điều trị các chứng bệnh suy nhược cơ thể, viêm phế quản,…

Hình ảnh tứ quân tử thang
Tứ quân tử thang

Thành phần

Nhân sâm hoặc Đảng sâm 12g

Phục linh 12g

Bạch truật 12g

Chích thảo 8g

Cách dùng: Tán bột mịn, mỗi lần uống 8 – 12g, sắc nước uống. Có thể làm thuốc thang.

Công năng: Ích khí, kiện tỳ, dưỡng vị.

Chủ trị: Tỳ vị khí hư, vận hóa kém gây các chưng khí hư, dương hư.

Phân tích: Trong bài

  • Nhân sâm hoặc Đảng sâm tính ngọt ôn kiện tỳ, ích khí dưỡng vị là chủ dược.
  • Bạch truật vị đắng ôn kiện tỳ táo thấp.
  • Phục linh ngọt nhạt hợp với Bạch truật để kiện tỳ thẩm thấp, tăng cường chức năng vận hóa của tỳ vị.
  • Cam thảo ngọt ôn bổ trung hòa vị.

Các vị thuốc hợp lại tính dược ngọt ôn có tác dụng ích khí kiện tỳ dưỡng vị.

Gia giảm:

  • Bài Dĩ công tán do bài Tứ quân gia thêm Trần bì chữa chứng tỳ vị hư kiêm khí trệ gặp ở trẻ em tiêu hóa kém, nôn mửa, ăn kém, ỉa chảy. 
  • Bài Lục quân tử thang do bài Tứ quân gia thêm Trần bì, Bán hạ chữa các chứng nôn mửa do thai nghén. 
  • Tỳ vị khí hư kiêm đàm thấp gây viêm phế quản mạn tính, ho, đờm nhiều, đờm lỏng loãng thường gia thêm các vị thuốc trừ đàm chỉ khái như: Tử uyến, Khoản đông hoa. 
  • Nếu có huyết hư gia thêm Thục địa, Đương quy ; nếu có dương hư gia thêm Phụ tử, Can khương
  • Nếu khí hư không có sức gia Thăng ma, Sài hồ. 

Ứng dụng lâm sàng: Ngày nay thường dùng để điều trị viêm dạ dày cấp, mạn tính, viêm hang vị, loét dạ dày, loét hành tá tràng, suy giảm chức năng dạ dày ruột, băng huyết, rong kinh, viêm gan mạn tính.

LEAVE A COMMENT