Tứ Vật Thang

  Bài thuốc

Xuất phát từ cuốn “Thái bình huệ dân hòa tễ cục phương”, Tứ vật thang là bài thuốc nổi tiếng trong việc điều trị các chứng về huyết trong y học cổ truyền do tác dụng điều huyết ở Can kinh. Hiện nay, bài thuốc được sử dụng yểu trong điều trị các bệnh về kinh nguyệt, thiếu máu, suy nhược,..

Hình ảnh tứ vật thang
Bài thuốc Tứ vật thang

Thành phần

Thục địa hoàng 24g

Bạch thược 16g

Đương quy 16g

Xuyên khung 8g

Cách dùng: Có thể tán thành bột khô, hòa với nước uống, hoặc làm ẩm phiến, hoặc làm thành thang sắc uống.

Công năng: Bổ huyết, điều huyết, hoạt huyết, điều kinh.

Chủ trị: Xung nhâm hư tổn, kinh nguyệt không đều, đau bụng vùng rốn, băng huyết rong kinh, huyết hoá thành khối cứng, thường gây đau, lúc thai nghén thì thai động không yên, huyết ra không dứt, lúc sinh xong sản dịch không xuống hết, kết thành hòn tụ, bụng dưới đau cứng, có lúc nóng lạnh, sắc mặt vàng, môi không tươi nhuận, chất lưỡi nhạt, mạch huyền tế hoặc tế sáp.

Phân tích: Trong phương

  • Thục địa bổ huyết là chủ dược
  • Đương quy bổ huyết, hoạt huyết
  • Xuyên khung đi vào huyết phận lý khí trong huyết. 
  • Thược dược liễm âm dưỡng huyết. 

Toàn phương gồm các vị đều thuộc huyết phận, nhưng tổ hợp thành một chỉnh thể bổ huyết mà không trệ huyết, hành huyết mà không phá huyết, trong bổ có tán, trong tán có thu, làm thành phương thuốc chính yếu để bổ huyết.

Ứng dụng lâm sàng:

  1. Bài thuốc được dùng nhiều chữa các chứng bệnh phụ nữ kinh nguyệt không đều, đau kinh, tắt kinh cùng nhiều bệnh khác có hội chứng huyết hư.
  2. Trường hợp huyết hư kiêm khí hư gia Đảng sâm, Hoàng kỳ để bổ khí sinh huyết.
  3. Trường hợp có ứ huyết gia thêm Đào nhân, Hồng hoa ( là bài Đào hồng Tứ vật), để hoạt huyết khu ứ.
  4. Trường hợp huyết có hàn gia Nhục quế, Bào khương để ôn dưỡng huyết mạch.
  5. Nếu huyết hư sinh nội nhiệt gia Liên kiều, Hoàng cầm, Đơn bì dùng Sinh địa thay Thục địa để thanh nhiệt lương huyết.
  6. Trường hợp huyết hư có chảy máu bỏ Xuyên khung gia A giao, Hoa hòe, Tông lư than để chỉ huyết.
  7. Trường hợp huyết hư trệ, đau kinh gia Hương phụ chế, Uất kim để hành khí giải uất, điều kinh chỉ thống.
  8. Trường hợp huyết hư đau đầu, váng đầu gia Bạch chỉ, Cảo bản để khu phong chỉ thống.

LEAVE A COMMENT